Η ιστορική ελληνική παρουσία στην Αίγυπτο

Η ιστορική ελληνική παρουσία στην Αίγυπτο
Στα βάθη των αιώνων, στην εποχή ακόμη των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ανάγεται η ελληνική παρουσία στην Αίγυπτο, η οποία πέρασε από ποικίλες διακυμάνσεις: από τους Ελληνιστικούς Χρόνους, όταν οι βασιλιάδες της δυναστείας των Πτολεμαίων, είχαν ελληνική καταγωγή και συνείδηση, μέχρι τη Ρωμαϊκή και Βυζαντινή Περίοδο, όταν τα ελληνικά συνέχισαν να είναι η επίσημη γλώσσα (για περίπου 1000 χρόνια, συνολικά) μέχρι τους Άραβες του 7ου αιώνα μ.Χ., όπως μαρτυρούν όλοι οι ιστορικοί, που έχουν μελετήσει την ιστορία αυτού του τόπου.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων στην Αίγυπτο έφθασε -ίσως και να ξεπέρασε- τις 180.000. Σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών, σε μια πρώτη, επίσημη απογραφή της Αιγύπτου, το 1907, «οι κατέχοντες επισήμως την ελληνική υπηκοότητα κάτοικοι της χώρας ανέρχονταν σε 132.947, στους οποίους προστέθηκαν άλλες 40.000, προερχόμενοι από εδάφη υπό τουρκική κατοχή, και άλλες 30.000 μη αναγνωρισμένης υπηκοότητας, πλην ελληνόφωνοι.

Την περίθαλψη και φροντίδα τους ως την ίδρυση του πρώτου ελληνικού προξενείου στην Αλεξάνδρεια, το 1833, είχε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας -αργότερα και πάσης Αφρικής- ένας μακραίων θεσμός και "φάρος" της Ορθοδοξίας από την εποχή της ίδρυσής του, τον 1ο αι. μ.Χ.

Κατά τον 19ο αιώνα, οπότε εκδηλώνεται κύμα μετανάστευσης Ελλήνων στην Αίγυπτο, δημιουργήθηκαν και οι πρώτες αμιγώς ελληνικές κοινότητες, με εθνική συνείδηση, καθώς η φιλόξενη γη της Αιγύπτου προσέφερε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, από την υπόδουλη στον οθωμανικό ζυγό, πατρίδα. "Πρεσβυγενής Κοινότης", όμως, αποκαλείται αυτή της Αλεξάνδρειας, καθώς είναι η πρώτη στην ιστορία του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού, με έτος ίδρυσης το 1843».

Το διάστημα μεταξύ 1880 και 1920 σημειώθηκε η μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη των Ελλήνων της Αιγύπτου, που κατάφεραν να αναδειχτούν σε κυρίαρχη δύναμη, με έντονη οικονομική, πνευματική και κοινωνική δράση. Εκεί ανέπτυξαν δράση και αρκετοί από τους μεγάλους εθνικούς μας ευεργέτες, που λάμπρυναν της σελίδες της ελληνικής ιστορίας.

Ιδρύονται, επίσης, σύλλογοι και εμπορικά σωματεία, αδελφότητες, νοσοκομεία, πτωχοκομεία, ορφανοτροφεία, αλλά και φιλανθρωπικά σωματεία για την ενίσχυση, με συσσίτια, των αδυνάμων να συντηρηθούν οικονομικά.

Γύρω στη δεκαετία του 1940, επέρχεται η πτώση και ο μαρασμός, με καθοριστικές για τον ελληνισμό της Αιγύπτου καταστάσεις, που σηματοδοτήθηκε από πολεμικές επιχειρήσεις. Μοιραίο έτος για την παροικιακή διάλυση υπήρξε το 1952, όταν επεβλήθη η επανάσταση Νάσερ, στις 23ης Ιουλίου, με βασικό σύνθημα «Η Αίγυπτος ανήκει στους Αιγυπτίους».

Το κλίμα σύγχυσης που προκάλεσαν η επανάσταση Νάσερ και οι εθνικοποιήσεις, επί σχεδόν μία δεκαετία (1955-1965), οδηγούν την ομαδική αποχώρηση Ελλήνων από τη χώρα, με προορισμό την Ελλάδα, την Αυστραλία και την Αμερική.

Ο ελληνισμός σήμερα

Περίπου 3.800 Έλληνες ζουν σήμερα στην Αίγυπτο, κυρίως στην Αλεξάνδρεια, το Κάιρο, αλλά και την Ισμαηλία και το Πορτ-Σαΐντ, όπου υπάρχουν οργανωμένες ελληνικές κοινότητες, όπως και μεμονωμένα άτομα στο Σινά και την Άνω Αίγυπτο.

Οι Ελληνικές Κοινότητες κατέχουν, σήμερα, σημαντικότατα περιουσιακά στοιχεία, τα οποία προσπαθούν να εκμεταλλευτούν, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ενώ προβαίνουν σε σημαντικές για την παροικιακή ζωή εκδηλώσεις, οι οποίες κρατούν υψηλό το ηθικό και το πνεύμα των ομογενών.

Συντηρούν, επίσης, ιδρύματα παροχής βοήθειας σε αναξιοπαθούντες και τροφοδοτούν με έμψυχο υλικό τα Ελληνικά Σχολεία και τους ευάριθμους Συλλόγους, Συνδέσμους, Ομίλους και Αδελφότητες.

Οι σημαντικότερες οργανώσεις των Ελλήνων στην Αίγυπτο σήμερα είναι: η Ελληνική Κοινότητα Αλεξάνδρειας (1843), η Ελληνική Κοινότητα Καΐρου, η οποία ιδρύθηκε το 1904, ενώ από το 1856 έως και το 1904 λειτουργούσε ανεπίσημα με την επωνυμία «Ελληνορθόδοξη Κοινότητα», οι Ελληνικοί Ναυτικοί Όμιλοι Αλεξανδρείας και Καΐρου (1930), τα Ελληνικά Εμπορικά Επιμελητήρια Καΐρου και Αλεξανδρείας, η Ένωση Νεολαίας Ελλήνων Αλεξανδρείας, ο Σύλλογος Ελληνικής Νεολαίας Καΐρου και η Αμπέτειος Σχολή Καΐρου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, της Διαμαντένιας Ριμπά


Σχετικά Videos

Powered by TUODY Software