Χαρίτα Μάντολες: Η γυναίκα - σύμβολο της Κύπρου

Χαρίτα Μάντολες: Η γυναίκα - σύμβολο της Κύπρου
Ήταν 34 ετών με δύο παιδιά η Χαρίτα Μάντολες, όταν είδε μπροστά της να πυροβολούνται ο άνδρας της, ο πατέρας της, οι σύζυγοι των δύο αδελφών της, ο θείος και νονός της και ο ξάδελφός της.

Δεν πίστεψε, όμως. ότι ο άντρας της ήταν νεκρός γιατί, όπως λέει η ίδια στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, όταν τον πυροβόλησαν, στις 20 Ιουλίου του 1974, δεν την άφησαν να τον αγγίξει. Ακολούθησαν μεγάλες περιπέτειες για να ζήσει εκείνη και τα παιδιά της, όμως δεν έπαψε να ελπίζει ότι μπορεί κάποιος να είχε επιζήσει. Ακόμη και όταν τηλεφώνησε στον ίδιο τον Ντενκτάς, το 1978, πίστεψε ότι θα μπορούσε να αποσπάσει κάποια πληροφορία.

Το 2009 ταυτοποιήθηκαν τα οστά των συγγενών της και τότε αποφάσισε να δεχτεί την πρόταση της φίλης της, Ευρυδίκης Περικλέους - Παπαδοπούλου να γράψει ένα μυθιστόρημα για τη ζωή της. "Αυτό το βιβλίο δεν είναι η δική μου η ζωή, αλλά η ζωή της μάνας, της γυναίκας της Κύπρου που πόνεσε πολύ, υπέφερε και συνεχίζει να πονά" σημειώνει η κ. Μάντολες σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Ανατρέχοντας στις μνήμες από την εκταφή των οστών, λέει ότι ήταν δική της η απόφαση να βρεθούν τα λείψανα των δικών της ανθρώπων. "Όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα, εγώ αρνιόμουν να πάω. Αρνιόμουν να πληρώσω, να ανοίξω διαβατήριο, να ζητήσω από τον κατοχικό στρατό να μου επιτρέψει να πάω. Έλεγα τότε στον εαυτό μου: 'πού να πάω, στο σπίτι μου; στο χωριό μου;'. Μετά, με πόνο ψυχής αποφάσισα ότι για να μάθω για τον σύζυγό μου έπρεπε να πάω να δω εκείνο το σημείο. Αν τους σκότωσαν, είπα, θα τους έριξαν λίγο χώμα και θα είναι τα λείψανά τους εκεί, στην Ελιά" εξιστορεί.

Στο ταξίδι της τη συνόδευσε ο οικογενειακός της φίλος και δημοσιογράφος Δημήτρης Ανδρέου. Έτσι, η Χαρίτα Μάντολες υπέδειξε το σημείο, οι Τούρκοι έκαναν την εκταφή εκεί και βρέθηκαν 12 λείψανα. "Εγώ πήγαινα εκεί πέντε μέρες και έσκαβα με τα χέρια και έβρισκα λείψανα. Και όταν η μπουλντόζα έμπηξε τη φούχτα για να βγάλει χώμα, κρεμάστηκε πάνω της το κίτρινο πουκάμισο του ξαδέλφου μου. Μακάβρια  πράγματα ζήσαμε" αναφέρει δακρυσμένη.

Για το τηλεφώνημα στον Τουρκοκύπριο Ραούφ Ντενκτάς, θυμάται: "Το 1978 πήρα τηλέφωνο στον Ντενκτάς• μίλησα με το γιο του. Εκείνος μου είπε ότι ο πατέρας του ήταν σε συνεδρίαση. Μετά μου είπε: 'να πάρεις το απόγευμα', ήταν πρωί. Το απόγευμα ξαναπήρα και μου είπε: 'αδύνατο να μιλήσεις μαζί του'. Με ρώτησε τι ήθελα. Του είπα ότι ήθελα να μάθω για το σύζυγό μου, που τον έχουν αρπάξει τα κατοχικά στρατεύματα, τι τον έχουν κάνει και απάντησε: 'δεν ξέρει ο Ντενκτάς'".

Σημείο που σφράγισε τη ζωή της ήταν οι κηδείες των ανθρώπων που έχασε κατά την εισβολή. "Τότε πήρα την απόφαση να γράψω γι' αυτά τα πράγματα. Με παρακινούσε πολύς κόσμος" σημειώνει και αναφέρει ότι όταν μιλά σε νέους ανθρώπους, σε σχολεία, πανεπιστήμια, "τα παιδιά και η νέα γενιά διψούν να μάθουν τι έγινε στον τόπο μας. Σε ένα σχολείο μπορεί να βρίσκονται 800 μαθητές και όταν τους μιλώ δεν ακούω ούτε την αναπνοή τους. Με περιμένουν με στόμα ανοιχτό και μάτια καρφωμένα για να ακούσουν. Περιμένουν να αλλάξει κάτι για τον τόπο μας. Οι πολιτικοί μας είναι ανάξιοι δεν διεκδικούν αυτά τα πιστεύω μας", λέει.

Πώς νιώθει, άραγε, μια μητέρα που χάνει παιδιά, γονείς και συγγενείς και αναγκάζεται να αφήσει τον τόπο της για να ζήσει κάπου αλλού; Δεν είναι καθόλου εύκολο, απαντά και εξηγεί: "Εγώ έχασα τον άνδρα μου και με φέραν στις ελεύθερες περιοχές με δύο παιδιά γυμνά. Τότε δεν είχα τίποτε. Η Ελλάδα να είναι καλά και ο ελληνισμός. Αυτοί μας βοήθησαν να επανέλθουμε. Μας έστειλαν ρούχα, παπούτσια, την αγάπη τους, τη δύναμη και το κουράγιο. Δεν ήταν εύκολο για τη μάνα αυτή να μεγαλώσει τα παιδάκια της, που ήθελε ένα σπίτι για να στεγάσει, ήθελε να τα ταΐσει ένα πιάτο φαγητό, ένα γάλα. Ήταν πάρα πολλά τα προβλήματα και ήμασταν 11 αδέλφια όλοι πρόσφυγες, ο καθένας με το δικό του πρόβλημα. Τρεις αδελφές χάσαμε τους συζύγους και τον πατέρα μας. Η αδελφή μας, άρρωστη στο κρεβάτι, με καρκίνο, υπέφερε πολύ, όμως μου πρόσεχε τα παιδιά και πήγαινα στο χωράφι να δουλέψω για να πάρω γάλα και φαγητό".

Με αφορμή το προσφυγικό ζήτημα, που είναι και πάλι επίκαιρο, απευθύνεται στις μάνες όλου του κόσμου που μπορεί να κουβαλούν τα παιδάκια τους σε μια άλλη πατρίδα και τις συμβουλεύει να έχουν πίστη στο Θεό, υπομονή και κουράγιο.

Για την καθημερινότητα που ζει αυτό τον καιρό στην Κύπρο αναφέρει: "Τώρα πια μας δίνουν λείψανα και κάνουμε κηδείες. Αγωνιζόμαστε με κάθε τρόπο για να μάθουμε και για τον τελευταίο αγνοούμενο, γιατί οι μάνες των αγνοουμένων πεθαίνουν μία μία και δεν έχουν μάθει για τα παιδιά τους. Έτσι πηγαίνουν. Με αυτόν τον μεγάλο καημό". Όσο για την ίδια, διαβεβαιώνει ότι θα αγωνίζεται για τη δίκαιη επιστροφή στο σπίτι της και στο χωριό της. "Έγινε ένα έγκλημα στην Κύπρο. Έγινε τουρκική εισβολή. Έγινε ένα πραξικόπημα που ήταν η αφορμή για να ρθει η Τουρκία στην Κύπρο. Αυτό για μένα, το γεγονός ότι δεν τιμωρήθηκε κανείς δεν με καθησυχάζει. Έχω πόνο και θυμό μέσα μου".

Για τη Χαρίτα Μάντολες μιλά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και η Ευρυδίκη Περικλέους-Παπαδοπούλου, που έγραψε για την παιδική της φίλη το βιβλίο με τίτλο "Ως αληθώς. Η ζωή της Χαρίτας Μάντολες". Εντύπωση προκαλεί η απάντησή της στο ερώτημα αν το βιβλίο έχει για την ηρωίδα ένα ψυχοθεραπευτικό χαρακτήρα: "Όχι, η ίδια δεν θέλει να ψυχοθεραπευτεί, καθόλου. Θέλει να νιώθει αυτόν τον πόνο και αυτή την ένταση μέχρι να υπάρξει μια λύση στον τόπο μας. Αυτό θέλουμε και όλοι. Δεν θέλουμε να αποθεραπευτούμε από αυτό, θέλουμε να το κουβαλούμε μέχρι την τελική δικαίωση".

Για τους συμβολισμούς που μπορεί να κουβαλά το πρόσωπο της Μάντολες σημειώνει ότι "στο πρόσωπο της Χαρίτας αντιπροσωπεύονται οι γυναίκες του κόσμου όλου, όλες οι Κύπριες αλλά και όλες οι γυναίκες που είναι θύματα πολέμου, που κάνουν έναν τεράστιο αγώνα μετά από ένα μακελειό στο οποίο χάνουν τους δικούς τους και προσπαθούν να αναστήσουν τα παιδιά τους".

Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου σε ειδική εκδήλωση στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, ο πρόεδρός της Αθανάσιος Καραθανάσης και ο γενικός γραμματέας της Βασίλης Πάππας επισημαίνουν ότι η εκδήλωση αυτή σχετίζεται με το ζήτημα των αγνοουμένων, χαρακτηρίζουν την κ. Μάντολες γυναίκα-σύμβολο της Κύπρου και υπογραμμίζουν τον αγώνα της για την απονομή δικαιοσύνης.

Π. Γιούλτση (ΑΜΠΕ)
Powered by TUODY Software