«Tsigan» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: Συνέντευξη με την Αναστασία Πολίτη

«Tsigan» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: Συνέντευξη με την Αναστασία Πολίτη

Συνέντευξη στη Μάρη Γαργαλιάνου


«Τα συναισθήματα που μου προξένησε η ανάγνωση αυτού του κειμένου ήταν ότι πάνω απ' όλα ένιωσα την ποιήτρια που αναζητά τη γιαγιά της. Ένα πολύ τρυφερό συναίσθημα που μπορώ και εγώ να νιώσω ως εγγονή μιας γιαγιάς -που δεν ήταν βέβαια τσιγγάνα- αλλά ήταν πρόσφυγας από τη Μ. Ασία και έζησε και εκείνη τον κατατρεγμό, τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό», μας λέει μεταξύ άλλων η έμπειρη σκηνοθέτης και ηθοποιός Αναστασία Πολίτη σαν άλλη Σεσίλια Βολόκ, η οποία αναζητά την ταυτότητά της στο χρόνο, ανοίγει το βιβλίο των αναμνήσεων και «συνομιλεί» με την Τσιγγάνα γιαγιά της...

Ποια στα αλήθεια είναι η ρίζα μας; Άραγε ξέρουμε ποιοι «άνεμοι» διαμόρφωσαν το μυαλό και τη ματιά μας;

Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα απαντώνται στο έργο «Tsigan: Το Τσιγγάνικο ποίημα» της Σεσίλια Βόλοκ, ένα πολύγλωσσο μουσικο-ποιητικό δρώμενο αφιερωμένο στην ιστορία των Ρομά ανά τον κόσμο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 23, 24, 25 Οκτωβρίου από την Αναστασία Πολίτη και την Καλλιτεχνική Ομάδα Ήριννα.

Ποια τα κοινά στοιχεία της Σεσίλια Βόλοκ με την Αναστασία Πολίτη; Κατά πόσο ανοιχτή κρίνει ότι είναι η ελληνική κοινωνία απέναντι στους Ρομά και την κοινωνική ένταξή τους κατ’ επέκταση; Τι είναι αυτό το οποίο κάνει τη συγκεκριμένη παράσταση να ξεχωρίζει;

Αυτά και άλλα πολλά μας απαντά η πρωταγωνίστρια της παράστασης «Tsigan: The gypsy poem» σε μια συνέντευξη εφ' όλης της ύλης στο Nooz.gr.


Αναλυτικά τη συνέντευξη


Ερ: Μιλήστε μας λίγο για την παράσταση…

Απ: «Tsigan: The gypsy poem», δηλαδή το τσιγγάνικο ποίημα της Σεσίλια Βολόκ. Ένας διαλογισμός πάνω στην ανθρώπινη μοίρα, μέσα από την ιστορία των τσιγγάνων. Τα θέματα που θίγει είναι τα αιώνια φιλοσοφικά ερωτήματα: από πού ερχόμαστε, πού πάμε και ποιοι είμαστε. Ένα έργο που θέτει ερωτήματα σχετικά με την αναζήτηση της ελευθερίας, την περιπλάνηση και το τί είναι αυτό που μας συνδέει όλους μας με το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον.

Επίσης, είναι μία προσπάθεια να φέρουμε στην επιφάνεια μία κοινωνική αδικία που υφίσταται ένας λαός που καταδιώκεται από αιώνες. Που δεν δέχεται τη φιλοσοφία ότι η γη ανήκει στους ανθρώπους, αλλά δέχεται ότι οι άνθρωποι ανήκουν στη γη.

Άρα δεν ενστερνίζεται την ηθική της ιερότητας της ιδιοκτησίας, αλλά διατηρεί άλλες καταβολές και αρχέτυπα που δεν ταιριάζουν με την επικρατούσα αντίληψη, φιλοσοφική και ηθική συγκρότηση των κοινωνιών, που έχουν ως βάση την ιδιοκτησία και το κέρδος. Οι τσιγγάνοι είναι οι τζίτζικες, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος είναι τα μυρμήγκια, όπως στο μύθο του Αισώπου...


Ερ: Τι συναισθήματα σας δημιουργεί προσωπικά το «Tsigan»; Κατά πόσο εύκολο ήταν για εσάς να… μπείτε στο ρόλο;

Απ: Τα συναισθήματα που μου προξένησε η ανάγνωση αυτού του κειμένου ήταν ότι πάνω απ' όλα ένιωσα την ποιήτρια που αναζητά τη γιαγιά της. Ένα πολύ τρυφερό συναίσθημα που μπορώ και εγώ να νιώσω ως εγγονή μιας γιαγιάς -που δεν ήταν βέβαια τσιγγάνα- αλλά ήταν πρόσφυγας από τη Μ. Ασία και έζησε και εκείνη τον κατατρεγμό, τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Η τσιγγάνα γιαγιά της Αμερικανίδας ποιήτριας μοιάζει με τη γιαγιά μου. Και έχω την εντύπωση πως με το να διηγηθώ την ιστορία αυτής της συγκεκριμένης γυναίκας, είναι σαν να διηγούμαι τη δική μου ιστορία, της δικής μου γιαγιάς, με τη διαφορά ότι ο ξεριζωμός που υφίστανται οι πρόσφυγες -που σήμερα είναι εντελώς επίκαιρος- διαφέρει από τη νομαδική “συνήθεια” των τσιγγάνων.

Επίσης, να πω πως η τελευταία μου παράσταση στο Παρίσι είχε να κάνει με την Παλαιστίνη και ήταν αφιερωμένη στον αγώνα και την αγάπη ενός λαού για τη γη του. Έτσι και σε αυτή την παράσταση, τα συναισθήματα είναι παρόμοια αλλά από την αντίθετη πλευρά. Η σύνδεση ενός λαού όχι με ένα συγκεκριμένο κομμάτι γης, αλλά η σύνδεσή του με ολόκληρη τη γη.


Ερ: Ποια τα κοινά στοιχεία της Βολόκ με την Αναστασία Πολίτη;

Απ: Σίγουρα η ιστορία της γιαγιάς, η κάθε μία με τη δική της γιαγιά βέβαια. Επίσης, το ότι η Σεσίλια Βολόκ είναι μία γυναίκα, ποιήτρια και ακαδημαϊκός που έχει ιδιαίτερη κοινωνική ευαισθησία. Νομίζω ότι η γραφή της είναι στην υπηρεσία όσων δεν έχουν φωνή.

Γιατί έχει ασχοληθεί πολύ με μαρτυρίες ανθρώπων και ομάδων στην Αμερική που είναι περιθωριοποιημένες και φτωχοποιημένες. Έχει εμπλουτίσει το ποιητικό της έργο που έχει βραβευτεί κατά καιρούς, με μαρτυρίες γυναικών που έχουν υποστεί βία, με μαρτυρίες φυλακισμένων και η τέχνη της, η λογοτεχνία της είναι πολύ υψηλού αισθητικού επιπέδου αλλά ταυτόχρονα είναι και σαν κραυγή ενάντια στην  αδικία αυτού του κόσμου.

Γι αυτό ταιριάζουμε, γι' αυτό είμαστε “αδελφές”. Αν και είναι Αμερικανίδα, έχει άλλες καταβολές και άλλη εμπειρία ζωής, μοιραζόμαστε παρόμοιες ηθικές και αισθητικές αξίες.


Ερ: Κατά πόσο ανοιχτή κρίνετε ότι είναι η ελληνική κοινωνία απέναντι στους Ρομά και την κοινωνική ένταξή τους κατ’ επέκταση;

Απ: Νομίζω πως είναι μία πολυσύνθετη κατάσταση. Από τη μία υπάρχει η απόρριψη, ο φόβος, η απόσταση, αλλά από την άλλη μεριά υπήρξε τα τελευταία χρόνια μία προσπάθεια να σπάσουν ορισμένα καλούπια, να σπάσει το περιθώριο στο οποίο αυτοί οι άνθρωποι ήταν καταδικασμένοι και να αισθάνονται κανονικοί πολίτες σε μία δημοκρατική χώρα.


Ερ: Αν ήταν στο χέρι σας, ποιο θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα αλλάζατε σχετικά; 

Απ: Αν ήταν στο χέρι μου θα έδινα τη δυνατότητα εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και εργασίας, ώστε να σπάσει ο φαύλος κύκλος της απομόνωσης και της παραβατικότητας. Επίσης, ένα πλαίσιο προστασίας για τα παιδιά, που πολλές φορές βρίσκονται στους δρόμους έρμαια στην εκμετάλλευση οποιουδήποτε.


Ερ: Τι πιστεύετε ότι κάνει τη συγκεκριμένη παράσταση να ξεχωρίζει; Ποιος ο σκοπός της;

Απ: Το κοινωνικό της μήνυμα και η υπενθύμιση του τι συνέβη στον Β' παγκόσμιο πόλεμο κυρίως στην κεντρική Ευρώπη για αυτούς τους ανθρώπους με το ολοκαύτωμα και την εξόντωση που υπέστησαν από τους ναζί. Ένα κεφάλαιο της ιστορίας τους που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό.

Επίσης, μία αισθητική προσέγγιση που αναμιγνύει την παράδοση με τη σύγχρονη δημιουργία σε ό,τι αφορά την μουσική προσέγγιση. Έχουμε αφενός την ακουσματική μουσική του Γάλλου συνθέτη Φιλίπ Μπλανσάρ, με τον οποίο συνεργαζόμαστε από το 1992,  που εμπνέεται από πειραματισμούς και σύγχρονες πρωτοπορίες που έχουν να κάνουν με νέες τεχνολογίες και από την άλλη μεριά την παραδοσιακή μουσική που εκφράζεται με το Πολυφωνικό Σχήμα Ηπείρου του Βαγγέλη Κώτσου.

Επίσης, με τη διασταύρωση εκφραστικών μέσων επάνω στη σκηνή, όπως είναι ο χορός, η ποίηση, η εικόνα, η μουσική. Και όλα αυτά συνδεδεμένα με ιστορικά στοιχεία.


Ερ: «Από το ηχητικό σύμπαν του έργου ξεχωρίζει ένα πρελούδιο στη μνήμη του Κωνσταντίνου Γκράχαμ» γράφει το δελτίο τύπου της παράστασης. Θέλετε να μας μιλήσετε σχετικά με αυτό;

Απ: Ο Κωνσταντίνος Γκράχαμ ήταν ένας νέος ποιητής και ράπερ, μαθητευόμενος ηθοποιός, ελληνοαμερικανικής καταγωγής, που είχε συμμετάσχει στο πρώτο ανάγνωσμα του Tsigan στη Γαλλία. Επίσης ήταν ο γιος μου.

Έφυγε από τη ζωή στα 20 του χρόνια και άφησε πίσω του ένα σύντομο τρίγλωσσο ποιητικό έργο, που έχει εκδοθεί στη Γαλλία  Every now and then-de temps en temps- Πότε πότε - και ένα μήνυμα. Και αυτό θέλω να το μοιραστώ με το κοινό, ελπίζοντας ότι θα γίνει η υπέρβαση  και μία τρομερή απώλεια θα μπορέσει να μεταφραστεί καλλιτεχνικά σε ένα φωτεινό μήνυμα. Αγάπης!

*Στις 25 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, πριν από την παράσταση, θα πραγματοποιηθεί στρογγυλό τραπέζι  και συζήτηση με το κοινό με φορείς και εκπροσώπους των Ρομά.

Powered by TUODY Software