Η τερηδόνα με απλά λόγια

Η τερηδόνα με απλά λόγια

Δύο από τις πιο συχνές ερωτήσεις των οδοντιατρικών ασθενών είναι το αν έχουν τερηδόνα ή γιατί έχουν τερηδόνα, ενώ βουρτσίζουν τα δόντια τους.

Για να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, θα πρέπει για αρχή να περιγράψουμε τι είναι η τερηδόνα.

Η τερηδόνα είναι νόσος μικροβιακής αιτιολογίας.

Τα υπεύθυνα μικρόβια βρίσκονται φυσιολογικά στη στοματική κοιλότητα. Φανταστείτε μόνο ότι ένα υγιές στόμα έχει σε κάθε κυβικό χιλιοστό 100-1000 μικροοργανισμούς το λιγότερο. Στην περίπτωση της τερηδόνας οι μικροοργανισμοί είναι πολλαπλάσιοι.

Επομένως, υπάρχουν συνθήκες στο στοματικό περιβάλλον που ευνοούν τον πολλαπλασιασμό τους σε βαθμό που αυτοί γίνονται επιβλαβείς.


Ποιος είναι όμως ο μηχανισμός που επιτρέπει στους μικροοργανισμούς αυτούς να γίνονται επιβλαβείς;

Κάθε φορά που τρώμε, οι μικροοργανισμοί αυτοί χρησιμοποιούν τους υδατάνθρακες και τα σάκχαρα των τροφών που καταναλώνουμε για να τραφούν.

Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται οξέα τα οποία αρχίζουν να διαβρώνουν τα δόντια.

Η διάβρωση αυτή ονομάζεται απομεταλλικοποίηση και ουσιαστικά απελευθερώνονται μέταλλα από τα δόντια προς το σάλιο.

Βέβαια το στόμα δεν στερείται αμυντικών μηχανισμών.

Το σάλιο είναι η πρώτη άμυνα απέναντι στα οξέα αυτά.

Μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, το σάλιο καταφέρνει να εξισορροπήσει το χαμηλό ph που επικρατεί στο στόμα λόγω των οξέων, οπότε τα δόντια προσλαμβάνουν ξανά μεταλλικά στοιχεία (επαναμεταλλικοποίηση).

Η δυναμική αυτή κατάσταση επιτρέπει στο στοματικό περιβάλλον να αμύνεται.

Όταν όμως αυξάνεται κατά πολύ ο αριθμός των μικροβίων, το στόμα δεν μπορεί να αμυνθεί αποτελεσματικά και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εκδήλωση της τερηδόνας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η έξαρση της τερηδόνας χρονολογείται από τον 19ο αιώνα και μετά λόγω της εκτεταμένης εισαγωγής ζάχαρης, της εύκολης πρόσβασης σε αυτή λόγω χαμηλού κόστους όλων των κοινωνικών στρωμάτων και της χρήσης αυτής σε πολλά τρόφιμα καθημερινής κατανάλωσης.

Είναι αξιοσημείωτο ότι σε κρανία ανθρώπων, που χρονολογούνται πριν τον 19ο αιώνα, είναι ελάχιστα τα δόντια που παρουσιάζουν τερηδονικές βλάβες.

Επομένως, η αλλαγή των διατροφικών μας συνηθειών έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου.

Η αλλαγή αυτή δεν ήρθε μόνο με την ευρεία χρήσης της ζάχαρης, αλλά και με την κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων.

Όσο πιο μαλακά είναι τα τρόφιμα, τόσο πιο εύκολα επικάθονται στα δόντια και γίνεται πιο εύκολο στα μικρόβια να τα μεταβολίσουν.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων τροφών είναι τα κουλουράκια, τα μπισκότα, τα κρουασάν.

Επίσης, επιβλαβή είναι και όλα τα ποτά, τα αναψυκτικά, ακόμη και οι επεξεργασμένοι χυμοί οι οποίοι περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης.

Πως μπορούμε λοιπόν να αμυνθούμε σε όλα αυτά τα επεξεργασμένα τρόφιμα που μας κατακλύζουν;

Θα έλεγε κανείς ότι η λύση είναι να κόψουμε τη ζάχαρη τελείως, όμως κάτι τέτοιο, πέραν του ότι είναι ακραίο, είναι και απίθανο, μιας και αυτή απαντάται σε πάρα πολλά τρόφιμα.


Υπάρχουν ωστόσο, μερικές τακτικές που μπορούμε να ακολουθήσουμε:

Προτιμάμε τους φυσικούς χυμούς από τους συσκευασμένους.

Πίνουμε καφέ με γλυκαντικά ή στέβια. Αν θέλουμε να πίνουμε τον καφέ με ζάχαρη, καλό είναι να τον καταναλώνουμε σχετικά γρήγορα και να μην τον ‘γυροφέρνουμε’ πολλές ώρες, γιατί τροφοδοτούμε το στοματικό περιβάλλον συνέχεια με ζάχαρη και το σάλιο δε μπορεί να την καταπολεμήσει αποτελεσματικά. Το ίδιο ισχύει και για τα αναψυκτικά και τα ποτά.

Πλένουμε τα δόντια σχετικά νωρίς μετά την κατανάλωση γλυκού. Αν δεν είναι εφικτό μπορούμε να μασήσουμε μια τσίχλα, ιδανικά ξυλιτόλης (που είναι αποδεδειγμένη ότι έχει ευεργετική επίδραση στα δόντια), ώστε να αυξήσουμε τη ροή του σάλιου στο στόμα.

Τρώμε όσο το δυνατόν λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα. (Ξέρετε ότι το ελαιόλαδο έχει αντισηπτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες; Προτιμήστε ελαιόλαδο στις σαλάτες, αντί για τα έτοιμα dressings, που περιέχουν σάκχαρα).

Τέλος, το σημαντικότερο απ’ όλα είναι το πλύσιμο των δοντιών απαραίτητα το βράδυ πριν τον ύπνο, γιατί το βράδυ οι συνθήκες στο στόμα είναι τέτοιες που ευνοούν την ανάπτυξή τους, καθώς και ο τρόπος βουρτσίσματος.

Ο οδοντίατρος θα πρέπει να εκπαιδεύσει τον ασθενή, ώστε ο τελευταίος να διώχνει αποτελεσματικά τα μικρόβια από τις επιφάνειες των δοντιών (και να μην τα μεταφέρει από τη μια πλευρά του στόματος στην άλλη).


Αλεξάνδρα Γεωργονίκου
Χειρουργός Οδοντίατρος, DDs
http://www.agdentist.gr


Σχετικά Videos

Powered by TUODY Software